Canh bạc mạo hiểm cứu vãn thượng tầng của Lê Minh Hưng và hệ thống Ngân hàng?

Quyết định mở room tín dụng đặc thù cho 18 dự án của 3 tập đoàn tư nhân lớn với tổng nhu cầu vốn lên tới hơn 752 nghìn tỷ đồng không đơn thuần là một câu chuyện kỹ thuật điều hành tiền tệ, mà đang trở thành tâm điểm của sự an toàn của toàn bộ hệ thống ngân hàng quốc gia.

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước thông qua các văn bản hướng dẫn đã loại trừ dư nợ phát sinh mới của nhóm dự án này khi tính hạn mức tăng trưởng tín dụng hằng năm.

Theo giới chuyên gia tài chính, về mặt lý thuyết, cơ chế miễn room này không đồng nghĩa với việc các tổ chức tín dụng được phép buông lỏng thẩm định hay mặc nhiên nhận được sự bảo lãnh từ Nhà nước. Mà các ngân hàng thương mại vẫn phải tự chịu trách nhiệm pháp lý cao nhất về quyết định giải ngân của mình.

Tuy nhiên, khi đặt những con số này vào bức tranh thực tế của thị trường tài chính, quy mô vốn quá lớn trong bối cảnh thanh khoản căng thẳng đang làm dấy lên những hoài nghi sâu sắc về tính minh bạch và mức độ rủi ro của toàn hệ thống.

Sự bất an hoàn toàn có cơ sở khi nhìn vào các chỉ số vĩ mô cốt lõi của hệ thống ngân hàng tại thời điểm giữa năm 2026. Tốc độ tăng trưởng tín dụng toàn nền kinh tế đã đạt khoảng 6,38%, trong khi tốc độ huy động vốn chỉ ở mức 4,37%, đẩy tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi leo lên mức cao đáng báo động từ 111 đến một 112%.

Điều này cho thấy, các nhà băng đang phải oằn mình gánh vác nhu cầu vốn trung và dài hạn của các siêu dự án trong tình trạng thanh khoản thực sự cạn kiệt. Việc bơm một lượng vốn khổng lồ vào tay các nhóm “tư bản thân hữu” lớn đặt ra câu hỏi gay gắt về cơ hội đối với phần còn lại của nền kinh tế.

Đặc biệt là khả năng tiếp cận vốn của hàng triệu doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), các hộ kinh doanh cá thể vốn đang chật vật duy trì sinh kế sau những đợt siết chặt tài chính liên tiếp.

Không dừng lại ở áp lực tín dụng bất động sản, động thái mới nhất của Ngân hàng Nhà nước quyết định bơm ra 40.000 tỷ VND để mua USD từ các ngân hàng thương mại, đồng thời siết chặt cơ chế hoán đổi ngoại tệ bắt buộc qua hệ thống ngân hàng chính thống. Điều đó, đang phản ánh một thực tế không thể che giấu: cơ quan quản lý nhà nước đang đối mặt với cơn khát ngoại tệ gay gắt.

Trong khi áp lực nợ công đè nặng và nguồn thu ngân sách từ trong nước đã bị vắt kiệt qua các sắc thuế hay các hình phạt nghìn tỷ, những biến động dòng tiền này khiến công luận liên tưởng đến các kịch bản cực đoan.

Nhiều ý kiến của giới phản biện quốc tế đã đặt câu hỏi về những dự thảo luật gây tranh cãi gần đây, các đề xuất nới lỏng quy định liên quan đến việc cho phép hiến mô tạng, cũng cho thấy sự hoảng loạn tiềm ẩn của lãnh đạo Ba Đình đang tìm mọi cách và bằng mọi giá để duy trì sự tồn vong của chế độ.

Sự gắn kết giữa an toàn tài chính và sự ổn định của thượng tầng chính trị chưa bao giờ mong manh đến thế. Khi các huyết mạch kinh tế bị chi phối bởi những quyết định ưu tiên thiếu minh bạch, thì bất kỳ một cú sốc nào từ việc chậm tiến độ, đội vốn hay mất khả năng trả nợ của các siêu dự án cũng có thể kích hoạt hiệu ứng domino nguy hiểm, đẩy hệ thống tín dụng vào bờ vực sụp đổ dây chuyền.

Vốn ngân hàng có thể được tháo rào dễ dàng bằng các văn bản chính sách mang tính mệnh lệnh chính trị, nhưng niềm tin xã hội và sự vững chãi của một nền kinh tế không cho phép xây dựng bằng sự mạo hiểm với tiền gửi của nhân dân.

Công luận có quyền đòi hỏi sự minh bạch tuyệt đối về dòng tiền, tài sản bảo đảm và các phương án xử lý rủi ro cụ thể, bởi vì nếu cấu trúc tài chính này đổ vỡ bởi những toan tính của lợi ích nhóm, cái giá phải trả sẽ là sự sụp đổ toàn diện của niềm tin công chúng đối với sự ổn định của chế độ.