Chỉ một thời gian ngắn sau khi các địa phương hoàn thành phương án sắp xếp, và cắt giảm tới 50,6% số cơ sở giáo dục công lập. Mới nhất, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đã phát lệnh chỉ đạo khẩn cấp: Rà soát và kịp thời điều chỉnh ngay trong tháng 10/2026 đối với những trường học có quy mô quá lớn.
Mệnh lệnh này phơi bày một thực tế nhức nhối trong quản lý vĩ mô, đó là căn bệnh chạy theo thành tích đang đe dọa trực tiếp đến chất lượng thực chất của toàn thể ngành giáo dục trên cả nước.
Theo giới chuyên gia giáo dục, việc giảm đầu mối trên giấy tờ hoàn toàn không đồng nghĩa với việc giảm số điểm trường trên thực địa như nhiều người tưởng. Và lối tư duy sáp nhập cơ học, cào bằng cấp tập tại nhiều địa phương đã đẻ ra những “siêu trường” với quy mô quá tải, tích hợp nhiều cấp học và có các phân hiệu cách xa nhau nhiều cây số.
Để từ đó, Ban giám hiệu nhà trường rơi vào thế bị bóp nghẹt bởi áp lực quản trị, và không thể sâu sát đến từng lớp học hay nắm bắt tâm tư của đội ngũ giáo viên và quản lý.
Trớ trêu hơn, tình trạng rối loạn tổ chức đã xuất hiện khi có nơi sáp nhập 3 đến 4 trường thành một, dẫn đến bộ máy phình to bất thường, có trường có đến 9 Hiệu phó.
Mục tiêu cốt lõi của việc tinh gọn bộ máy trong ngành giáo dục là tối ưu hóa nguồn lực để nâng cao chất lượng dạy và học, chứ không phải sáp nhập bằng mọi giá để có một báo cáo đẹp về số liệu.
Khi quy mô trường lớp vượt quá năng lực vận hành, hệ lụy tồi tệ nhất lại sẽ đổ lên đầu học sinh, khi khoảng cách di chuyển quá xa, điều kiện sinh hoạt tại các điểm trường lẻ bị bỏ ngỏ và sự an toàn học đường bị đe dọa.
Động thái tuýt còi khẩn cấp của Phó Thủ tướng là một bước đi cần thiết để sửa sai trước khi các bất cập biến thành khủng hoảng lan rộng.
Nó cũng khẳng định một nguyên tắc quản trị căn bản, đó là: Chất lượng giáo dục và quyền lợi thực sự của học sinh mới là thước đo cuối cùng của cải cách.
Hồng Lĩnh – Thoibao.de
