Hồ Gươm vốn chẳng thiếu biểu tượng. Mỗi hàng cây, mặt nước, tháp Rùa hay từng góc phố quanh hồ đều gắn với ký ức của Hà Nội. Thế nhưng khi ý tưởng về một công trình mới, thường được gọi là “Khải Hoàn Môn”, xuất hiện, câu chuyện lập tức nóng lên. Một bên nói đó là điểm nhấn kiến trúc, bên kia lại nhìn ra hình ảnh gây liên tưởng đến một “máy chém”. Vậy câu hỏi đáng đặt ra là: Hồ Gươm đang cần thêm một biểu tượng, hay đang cần được giữ nguyên vẻ đẹp vốn đã quá đủ sức hút?
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh rằng các công trình mới phải được tính toán kỹ, lấy ý kiến người dân và chuyên gia văn hóa, kiến trúc, lịch sử; những công trình thuộc diện phải thi tuyển thì cần thi tuyển kiến trúc. Nghe qua, đây là một nguyên tắc hợp lý. Bởi xây một tòa nhà giữa khu đô thị đã khó, đặt một công trình mới cạnh không gian lịch sử như Hồ Gươm lại càng không thể chỉ dựa vào câu chuyện “tạo điểm nhấn”. Điểm nhấn mà khiến công chúng phải tranh cãi về việc nó có phá cảnh quan hay không thì rõ ràng cần được cân nhắc kỹ hơn.
Sau cùng, điều Hà Nội cần không phải là chạy đua để mỗi khoảng trống đều phải có một công trình thật hoành tráng. Một di sản đô thị đôi khi quý chính vì những gì nó không xây thêm. Nếu công trình mới thực sự hài hòa, thuyết phục và nhận được đồng thuận, nó sẽ tự chứng minh giá trị theo thời gian. Còn nếu phải dùng quá nhiều lời giải thích để thuyết phục người dân rằng một thiết kế “phù hợp”, thì có lẽ câu hỏi nên đặt ra trước khi xây không phải “xây được gì?”, mà là “Hồ Gươm có thực sự cần nó không?”









