Nghệ thuật “bịp quốc tế” đỉnh cao vốn không dành cho những bộ não quen vận hành bằng hệ điều hành “giấy in sẵn”. Bi kịch của một màn kịch vụng về chính là khi ánh đèn Shangri-La hay các diễn đàn toàn cầu bật sáng, người ta chợt nhận ra đỉnh cao của thuật ngoại giao không phải là “đu dây”, mà là “đờ người”.
Khi đối phương mở lời bằng tiếng Anh, vị chính khách lập tức rơi vào trạng thái đóng băng hệ thống. Tiếng Anh không hiểu đã đành, đến khi đội ngũ trợ lý mồ hôi hột dịch sang tiếng mẹ đẻ, bộ não ấy vẫn tiếp tục duy trì trạng thái “đờ đẫn” toàn phần. Hóa ra, thuật toán AI chạy bằng cơm của ê-kíp biên soạn đã cấu hình thiếu một biến số quan trọng: câu hỏi nằm ngoài kịch bản. Bản lĩnh chính trị, tầm nhìn chiến lược và khẩu hiệu “vươn mình” bỗng chốc co cụm lại bằng kích cỡ của một tờ giấy A4 được duyệt từ trước.
Cảnh tượng ấy mỉa mai đến cay đắng. Nó phơi bày một sự thật trần trụi rằng phía sau lớp vỏ bọc uy quyền và những danh xưng đao to búa lớn chỉ là một con rối tinh vi, một cái máy phát thanh chỉ biết phát ra những âm thanh vô hồn nếu không có người giật dây từ hậu trường. Đi lừa thiên hạ bằng những câu chữ tròn trịa thì dễ, nhưng để đối mặt với những cái đầu lạnh của giới chiến lược quốc tế thì chiếc mặt nạ giấy rất nhanh sẽ bị rách toạc. Bịp quốc tế quả thực rất khó, nhất là khi quyền lực tập trung tối cao lại tỷ lệ nghịch với khả năng ứng biến ứng xử tối thiểu của một cá nhân.
Le Anh
