Những ngày gần đây, dư luận trong nước không khỏi xôn xao trước thông tin từ truyền thông nhà nước cho rằng, quy mô kinh tế Việt Nam đã tiệm cận và vượt Thái Lan khoảng 4 tỷ đô la Mỹ.
Thông tin vừa kể đã nhanh chóng được lan tỏa và được coi như một minh chứng cho sự bứt phá thần kỳ của nền kinh tế Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia kinh tế dựa trên các số liệu thống kê khách quan của các tổ chức tài chính quốc tế đã khẳng định, đây dường như là một phép so sánh “lệch chuẩn” vì không cùng hệ quy chiếu. Điều đó có thể gây ra những ảo tưởng nguy hại về sức mạnh thực tại của Việt nam.
Theo đó, điểm yếu chí tử của kết luận này nằm ở chỗ Hà Nội đang sử dụng các số liệu không đồng nhất về nguồn và phương pháp tính toán. Cụ thể là, việc sử dụng dữ liệu từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) để đo lường kinh tế Thái Lan nhưng lại dùng con số tự ước tính nội bộ từ Việt Nam đã khiến kết quả được cho là “vượt” trở nên thiếu độ tin cậy và không thuyết phục.
Vẫn theo giới chuyên gia kinh tế, trong kinh tế học thống kê, quy tắc vàng của sự so sánh luôn phải là phải cùng một mẫu số và cùng một tổ chức thống kê độc lập để đảm bảo tính khách quan.
Nếu nhìn vào bảng xếp hạng GDP danh nghĩa toàn cầu dựa trên dữ liệu cập nhật năm 2026 của Quỹ tiền tệ Quốc tế IMF, thì thực tế lại cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác hẳn.
Theo đó, Thái Lan hiện xếp thứ 32 với quy mô khoảng 580 tỷ USD, trong khi Việt Nam đứng thứ 34 với 527 USD. Khoảng cách 53 tỷ này chính là thước đo thực chất cho sự chênh lệch về trình độ phát triển và tích lũy giữa hai quốc gia.
Sai lầm phổ biến trong cách diễn giải từ truyền thông Việt nam hiện nay là việc đánh tráo giữa 2 khái niệm giữa GDP danh nghĩa và GDP tính theo sức mua tương đương (PPP).
Đúng là Việt Nam đã có những bước tiến dài ở chỉ số PPP, nhưng đây là chỉ số phản ánh mức sống tương đối và bị chi phối nặng nề bởi quy mô dân số.
Với 100 triệu dân, việc Việt Nam đạt tổng quy mô PPP cao hơn một Thái Lan chỉ có 71 triệu dân là một hệ quả tất yếu của quy mô dân số, chứ không hoàn toàn phản ánh năng suất lao động hay trình độ kỹ thuật vượt trội.
Nếu lấy tổng thu nhập chia cho đầu người, thì rõ ràng Thái Lan vẫn đang bỏ xa Việt Nam một khoảng cách đáng kể.
Việc tung hô một chiến thắng dựa trên các số liêu thiếu chính xác, hay so sánh khập khiễng dễ dẫn đến sự tự mãn trong khi các nút thắt về hạ tầng và công nghệ ở Việt Nam. Về thực chất Việt Nam vẫn thua xa Thái Lan.
Câu hỏi đặt ra là tại sao những thông tin Việt nam “vượt qua” Thái Lan thiếu căn cứ như vậy lại được đưa ra vào lúc này?
Theo giới phân tích, trước các kỳ đại hội hoặc các đợt tái cấu trúc lớn thì việc sử dụng số liệu thường được dùng làm công cụ để củng cố chính danh và tạo dựng niềm tin xã hội.
Sự thật đúng nghĩa nhất cần phải thừa nhận là: Hà Nội mới chỉ đang thu hẹp khoảng cách với BangKok một cách khá “ngoạn mục”, đó là nỗ lực không thể phủ nhận.
Nhưng để thực sự vượt qua người láng giềng Thái Lan một cách sòng phẳng và toàn diện theo chuẩn quốc tế, Việt nam vẫn cần thêm thời gian và những cuộc cải cách sâu rộng hơn nữa.
Chúng ta không cần những con số ảo để tự hào hão huyền, mà cần những số liệu thực để định vị bản thân của Việt Nam một cách chính xác trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Việc Việt Nam đối diện với khoảng cách 53 tỷ đô la Mỹ về GDP danh nghĩa so với Thái Lan không phải là một sự yếu kém, mà là một động lực để Chính phủ của Lê Minh Hưng quyết liệt hơn trong việc thúc đẩy tăng trưởng.
Chỉ khi nào Việt Nam vượt qua Thái Lan bằng năng suất lao động, bằng sức mạnh của kinh tế, thì lúc đó niềm tự hào mới thực sự có ý nghĩa và bền vững.
Trà My – Thoibao.de
