Nếu từng xem phim cổ trang Trung Hoa, người ta dễ nhớ hình ảnh hoàng đế ban cho đại thần “kim bài miễn tử”. Có vật ấy trong tay, dù sai phạm nặng đến đâu cũng khó bị xử tội chết. Trong Việt Nam ngày nay, Đảng Cộng sản cũng đang nắm một “kim bài” tương tự – không bằng vàng, không khắc chữ, nhưng có hiệu lực tuyệt đối. Đó chính là Điều 4 Hiến pháp.
Điều 4 khẳng định vai trò lãnh đạo “duy nhất” của Đảng đối với Nhà nước và xã hội. Trên thực tế, nó đặt Đảng đứng ngoài và đứng trên mọi cơ chế kiểm soát quyền lực. Khi sai lầm xảy ra, không có tòa án độc lập để phán xét. Khi chính sách gây hậu quả, không có lá phiếu nào để người dân truất quyền. Đảng vừa là người lãnh đạo, vừa là người tự đánh giá mình, tạo nên một vòng khép kín miễn trừ trách nhiệm.
Chính “kim bài” này khiến mọi khái niệm như pháp quyền, trách nhiệm giải trình hay bình đẳng trước pháp luật trở nên hình thức. Cá nhân có thể bị xử lý, nhưng tổ chức nắm quyền thì luôn “đúng về nguyên tắc”. Điều nguy hiểm không nằm ở một điều luật, mà ở hệ quả: quyền lực không có điểm dừng sẽ không có động lực tự sửa sai.
Câu hỏi đặt ra là: khi một đảng phái được Hiến pháp bảo vệ khỏi mọi khả năng bị thay thế hay truy cứu, thì Hiến pháp ấy đang bảo vệ ai – nhân dân hay chính quyền? Và một xã hội có thể tiến bộ đến đâu khi “kim bài miễn tội” vẫn còn nguyên hiệu lực?
https://www.facebook.com/share/p/1SazdnkLao/
