Hôm 3/3/2026 các báo đồng loạt đưa tin ông Phiệt – chủ tịch Hội Đồng Quản Trị Tổng Công ty Cảng Hàng không Việt Nam (ACV) và ông Việt – PTGD ACV bị bắt về hành vi tham nhũng và nhiều việc khác liên quan đến dự án sân bay Long Thành.
Lần đầu tiên những người đứng đầu “đế chế” quản lý 21 sân bay bị sờ gáy. Câu hỏi đặt ra là: Suốt hàng thập kỷ qua, với số vốn đầu tư khổng lồ, liệu các đời lãnh đạo trước có thực sự trong sạch?
Không! Thậm chí còn dơ bẩn hơn!
Trừng trị khi tham nhũng thành chuyện đã rồi cũng… tốt, còn hơn là không làm. Nhưng cái gốc lại là thể chế! Ông Tô Lâm đã từng chỉ ra thể chế là điểm nghẽn của điểm nghẽn. Không hiểu thể chế theo ông Tô Lâm là gì? Có lẽ ông muốn nói đến khía cạnh lập pháp và cấu trúc của nhà nước pháp quyền. Tuy nhiên, trong khi các nhà lãnh đạo tập trung vào việc khơi thông các văn bản quy phạm pháp luật, thì dư luận lại trăn trở về một cơ chế kiểm soát quyền lực độc lập.
Người ta gọi đó là điểm nghẽn chính trị, là thể chế chính trị, là tam quyền phân lập. Nói cách khác, hiện nay đảng Cộng Sản Việt Nam đang lãnh đạo đất nước, đứng cao hơn cả Quốc Hội, hơn cả Chính Phủ và hơn cả Tư Pháp. Có một khoảng cách rất lớn trong hai suy nghĩ về thể chế nói trên.
Việc ông Đinh La Thăng được thả về sớm khi thụ án chưa được 1/3 thời gian phải chấp hành án 30 năm và cũng không khắc phục hậu quả hàng trăm tỷ đồng, cho thấy điểm nghẽn không nghẽn! Nếu sự nghiêm minh không đi đôi với việc khắc phục hậu quả, thì những ‘điểm nghẽn’ mà chúng ta đang nói tới, có lẽ vẫn chỉ là những nút thắt được nới lỏng cho một vài cá nhân cụ thể.
Đối với nhiều người từng theo dõi các dự án hạ tầng lớn suốt nhiều thập kỷ, điều họ mong đợi không chỉ là những bản án sau mỗi vụ việc, mà là một cơ chế đủ minh bạch và hiệu quả để những sai lầm tương tự không lặp lại ở sân bay Long Thành hay bất kỳ dự án lớn nào khác trên đất nước này trong tương lai.
Nguyễn Tuấn Khoa
