Ngày 27 tháng Mười Hai, hàng triệu người dùng Zalo bị buộc phải nhấn “đồng ý” với điều khoản mới: không đồng ý thì rời đi. Không giải thích, không lựa chọn. Đáng chú ý nhất không phải quảng cáo hay dữ liệu, mà là các mệnh lệnh mang màu sắc chính trị: “triệt để tuân thủ”, “không được lợi dụng để chống Nhà nước”, “không phương hại an ninh, trật tự, khối đại đoàn kết”.
Một ứng dụng nhắn tin, lẽ ra chỉ là công cụ trung lập cho giao tiếp. Nhưng khi nó tự nhận quyền phân định đâu là “chống nhà nước”, đâu là “đe dọa an ninh”, thì đó không còn là công nghệ. Đó là cơ chế kiểm soát.
Vì sao một app nhắn tin cần điều khoản chính trị hóa đến vậy? Câu trả lời ai cũng ngầm hiểu: Zalo không chỉ là doanh nghiệp. Nó là hạ tầng mềm phục vụ bộ máy an ninh. Khi tin nhắn, danh bạ, nhóm chat và thói quen giao tiếp của hàng chục triệu người nằm trong một hệ sinh thái “thuần Việt, đặt máy chủ trong nước, tuân thủ yêu cầu cơ quan chức năng”, thì giám sát không cần gõ cửa. Nó diễn ra bằng thuật toán, báo cáo nội bộ, khóa tài khoản, và nhãn “vi phạm tiêu chuẩn”.
Người ta nói: “Không làm gì sai thì sợ gì?” Nhưng khi khái niệm “sai” do quyền lực định nghĩa, im lặng hôm nay không bảo đảm an toàn ngày mai. Vậy vì sao phải tiếp tục dùng một ứng dụng nơi mọi ý kiến có thể bị quy chụp, mọi riêng tư thiếu giải trình, và một cú nhấn “đồng ý” biến bạn thành dữ liệu theo dõi?
27 tháng Mười Hai không chỉ là ngày cập nhật. Đó là tuyên bố đứng về phía quyền lực. Còn nhấn “đồng ý” hay không, đó là lựa chọn chính trị.
Thu Phương -Thoibao.de
